GSGS  1:25.000
Start Omhoog GSGS  1:25.000 grote oorlogskaarten Hollandse waterlinie

 

Geallieerde Stafkaarten GSGS 1:25.000

In de Tweede Wereldoorlog werden door de Amerikaanse Army  Map Service in Washington DC en het Engelse War Office in Londen  kaarten gemaakt van de bezette gebieden.  Zij maakten o.a. kaartseries van Frankrijk, BelgiŽ en Nederland, waaronder de kaartserie Holland, 1:25.000 die bij de Amerikanen de naam AMS  M831 kreeg   ( Army Map Service, kaartserienummer M831)  en bij de Britten GSGS 4427 ( Geographical Section General Staff, kaartserienummer 4427).

De 215 bladen in serie GSGS 4427 bevatten het grootste gedeelte van Nederland en zijn in 1943, 1944 of 1945 gedrukt.  De nummering van deze serie is voor het noordelijke deel anders dan voor het zuidelijke deel.  Zie de bijgevoegde afbeelding.  Aanvullend is er serie GSGS 4041, waarvan 17 kaarten van o.a. het zuidelijk deel van Brabant, Limburg en BelgiŽ .  Van het oosten van Nederland en een deel van Duitsland werd de serie GSGS 4414  gemaakt bestaande uit  263 kaarten. Op de webpagina "Grote Oorlogskaarten " heb ik een aantal van deze kaarten op het web gezet voor degenen die studie maken van de bevrijding van Nederland. Een deel van deze kaarten is ook te downloaden van de site van de "Library of Congress".  Zie de link daarvoor op mijn webpagina "Links". 

Serie GSGS 1-25.000 Nederland.jpg (336705 bytes)

Om de kaarten te kunnen vervaardigen, werden in Washington en Londen beschikbare oudere kaartbladen van de Nederlandse Topografische Dienst gebruikt.  In de meeste gevallen werd informatie van kaartbladen uit de twintiger en dertiger jaren van de twintigste eeuw overgenomen. Daarnaast werd ook informatie overgenomen van bijvoorbeeld  Michelinkaarten, waterkaarten, spoorwegkaarten  en kaartbladen van de Koninklijke Nederlandsche Automobiel Club (KNAC). De meest recente toevoegingen kwamen van  luchtfoto's die boven bezet gebied waren genomen in de jaren 1941-1943 en informatie van de inlichtingendiensten.  Op deze kaarten staat vaak ook een  "reliability map", een klein kaartje waarop is aangegeven welk deel van de kaart wanneer door luchtverkenningen is bijgewerkt. 

Vooral door de bijdrage van de heer Jan Heintz uit Den Haag, die de kaarten in 1973 had gevonden in een huis dat hij had gekocht, ben ik in het bezit gekomen van het grootste gedeelte van de kaarten uit de serie G.S.G.S. 4427. Met dank!! De Amerikaanse 1:25.000 kaarten van Nederland uit de serie GSGS 4427, 1943 en 1944 liggen westelijk van de 6 graden lijn. Ten oosten daarvan heet de kaartserie GSGS 4414. De nummering van deze serie gaat met getallen van 4 cijfers. Zie bovenstaande figuur.

Hieronder staat een schema met daarin de kaartnamen en nummers.  

 

                    303    Hollum 304     Buren  
                301 West Terschelling 302 Terschelling   305 Holwerd  
              306 Oost Vlieland     307 St.Anna Parochie 308 Hallum     
                     309 De Cocksdorp     310 Harlingen 311 Leeuwarden  
            312 Oosterend     313 Zurig          314 Wommels    315 Grouw     
            316 Den Hoorn   316 A Afsluitdijk 317 Makkum    318 Sneek     319 Akkrum   
            320 Huisduinen 321 Den Helder 322 Den Oever 323 Hindeloopen 324 Woudsend 325 Joure       
            326 Kallantsoog 327 Oudesluis 328 Middenmeer 329 Stavoren    330 Bakhuizen 331 Wolvega  
            332 Warmenhuizen 333 Schagen  334 Medemblik 335 Fluithoek    336 North Eastpolder1 337 Kuinre     
            338 Alkmaar    339 Broek opLangendijk 340 Hoorn       341 Enkhuizen  342 Urk        343 Schokland  
            344 Castricum  345           De Rijp     346 North East Polder2 347 Kampen  
            348   IJmuiden 349 350 Monnikendam     351 Oosterwolde  
   

 

 

 

 352 Zandvoort

 353

 354 Amsterdam

 355    Uitdam

 

356 Marinahoeve

357     Elburg

 

   

 

 

 

 358

 359 Hoofdorp

 360 Ouderkerk

 361    Bussum

 362   Blaricum

363  Harderwijk

364   Elspeet

Ca 3602 Wijhe

   

 

 

 

 365

 366

 367

 368 Hilversum

369         Baarn

370   Nijkerk

371 Garderen

 

   

 

 

 372

 373 Benthuizen

 374

 375

 376    Utrecht

377 Amersfoort

378 Barneveld

379 Harskamp

 

   

 

380 Hoek van Holland

381      Delft

382 Zoetermeer

383       Gouda

384 Oudewater

385      Vianen

386        Doorn

387         Ede

388     Ginkel

Ca. 3902 Doesburg

   

 

2 NW  Brielle

2 NE Vlaardingen

3 NW Rotterdam

3 NE Bergambacht

4 NW Schoonhoven

4 NE Culenborg

5 NW Wijk bij Duurstede

5 NE Rhenen

6 NW Arnhem

 

   

1 SE   Ouddorp

2 SW Hellevoetsluis

2 SE Zuidland

3 SW Oud- Beijerland

3 SE Dordrecht

4 SW Gorinchem

4 SE  Asperen

5 SW         Tiel

5 SE   Druten

6 SW Nijmegen

 

   

7 NE Brouwershaven

8 NW Sommelsdijk

8 NE Den  Bommel

9 NW Strijen

9 NE Willemsdorp

10 NW Almkerk

10 NE Heusden

11 NW Kerkdriel

11 NE    Oss

12 NW Groesbeek

 

   

7 SE   Zierikzee

8 SW Bruinisse

8 SE Dinteloord

9 SW Zevenbergen

9 SE Terheijden

10 SW Oosterhout

10 SE  Drunen

11 SW Hertogenbosch

11 SE   Uden

12 SW Gennep

 

13 NE  WestKapelle 14 NW Middelburg

 14 NE      Kats

15 NW Sint Maartensdijk

15 NE Steenbergen

16 NW Roosendaal

16 NE   Breda

17 NW Reijen

17 NE  Tilburg

18 NW Bokstel

18 NE Vechel

19 NW St.Anthonis

 

  14 SW Vlissingen

14 SE  Goes     

15 SW Yerseke

15 SE Bergen o Z

16 SW Nispen

16 SE  Zundert

17 SW Alphen

17 SE Hilvarenbeek

18 SW Oirschot

18 SE Helmond

19 SW Venraij

 

  22 NW IJzendijke

22 NE  Neuzen

23 NW Waarde

23 NE Huijbergen

24 NW Brecht

24 NE Hoogstraeten

25 NW Weelde

25 NE   Bladel

26 NW Eindhoven

26 NE Geldrop

27 NW Asten

 

  22 SW

22 SE

23 SW

23 SE  Doel 

24 SW Sternhoven

24 SE Beersse

25 SW Turnhout

25 SE Arendonk

26 SW Bergeijk

26 SE Maarheeze

27 SW Nederweert

Ŗ 6 graden E

 

Kaarten van de serie GSGS 4427 -uit bovenstaand schema - sluiten niet goed aan op de kaarten van GSGS 4414 (het oosten van Nederland).  Bij benadering is hieronder de aansluiting aangegeven voor een deel van de twee series. .

 

 

 

 

Aansluiting: Elburg en Elspeet  

3602 Wijhe

3603 Raalte

Aansluiting: Elspeet en Garderen

3702 Deventer

3703 Bathmen 3704 Holten

3705 Goor

Aansluiting: Garderen en Harskamp

3802 Voorst

3803 Zutphen 3804 Lochem

3805 Neede

Aansluiting: Harskamp, Ginkel Arnhem

3902 Doesburg

3903 Steenderen 3904 Zelhem

3905 Groenlo

Aansluiting: Arnhem, Nijmegen

4002 Zevenaar

4003 Doetinchem

Aansluiting: Nijmegen en Groesbeek

4102 Millingen

4103 Emmerich

Aansluiting: Groesbeek en Gennep

4202  Cleve

 

Aansluiting: Gennep en St, Anthonis

4302  Goch

 

Aansluiting: St. Anthonis en Venraij

4402 Blitterswijk

4403 Geldern

 Aansluiting:: vet gedrukt is het grootste deel van de aansluiting.

   Volgende